Yeni nesil otomobillerde giderek büyüyen ekranlar ve sadeleşen konsollar, sürüş deneyimini dijitalleştirirken güvenlik tartışmalarını da beraberinde getirdi.
Bu tartışmaların merkezindeki ülke olan Çin, tamamen ekran odaklı kokpit anlayışına karşı önemli bir düzenleme hazırlığında.
Çin Sanayi ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı (MIIT), araçlarda kritik işlevler için fiziksel kontrol mekanizmalarını zorunlu hale getirmeyi planlıyor.
Taslak düzenlemeye göre sinyal kolu, vites seçimi ve gelişmiş sürüş destek sistemlerinin (ADAS) aktivasyonu gibi temel fonksiyonlar yalnızca dokunmatik ekran üzerinden yönetilemeyecek. Kuralların 1 Temmuz 2026’dan itibaren üretilecek yeni araçlar için geçerli olması öngörülüyor.
MİNİMALİST KOKPİT ANLAYIŞI SORGULANIYOR
Son yıllarda özellikle Çin merkezli elektrikli ve yeni enerji araçlarında, fiziksel düğmelerin neredeyse tamamen kaldırıldığı minimalist kokpit tasarımları öne çıkmıştı. Büyük merkezi ekranlar üzerinden yönetilen bu sistemlerde bazı modeller ön yolcu için ek eğlence ekranları da sunuyor.
Ancak üreticiler ve güvenlik uzmanları, bu yaklaşımın sürücünün dikkatini yoldan ayırdığına dikkat çekiyor.
Çinli otomotiv devi Geely başta olmak üzere bazı markalar, fiziksel kontrollerin ortadan kalkmasının kullanım kolaylığı ve güvenlik açısından riskler doğurduğunu açıkça dile getirmişti. Çeşitli bağımsız testler de dokunsal düğmelerin, sürücünün gözünü yoldan ayırmadan işlem yapmasını kolaylaştırdığını gösteriyor.
FİZİKSEL KONTROL ŞARTI GELİYOR
Taslak metin, fiziksel kontrol zorunluluğu getirilecek işlevleri ayrıntılı biçimde tanımlıyor. Aydınlatma sistemlerinde sinyaller, dörtlü flaşör ve korna için fiziksel kumandalar şart koşuluyor.
Vites seçiminde ise P/R/N/D konumlarının yalnızca ekran üzerinden yönetilmesi yasaklanacak.
Ayrıca ön cam silecekleri, defrost sistemi, elektrikli camlar, acil çağrı sistemleri ve elektrikli araçlar için güç kesme anahtarı gibi güvenlik odaklı bileşenler de fiziksel kontrollerle yönetilecek. ADAS sistemlerinin devreye alınması için de ayrı bir fiziksel aktivasyon anahtarı gerekecek.
ZORUNLU TUTULMASI HEDEFLENİYOR
MIIT, bu kontrollerin sabit konumda bulunmasını, bakmadan kullanılabilmesini ve dokunsal ya da işitsel geri bildirim sunmasını zorunlu tutmayı hedefliyor.
Taslağın en dikkat çekici maddelerinden biri ise sistem çökmesi veya güç kaybı durumunda bile temel fonksiyonların çalışmaya devam etmesi şartı. Bu gereklilik, yazılım merkezli araç mimarileri için önemli bir güvenlik standardı anlamına geliyor.
Çalışmaya Çin Otomotiv Teknolojisi ve Araştırma Merkezi ile birlikte BYD, Great Wall Motor ve FAW-Volkswagen gibi büyük üreticiler de katkı sunuyor. Önerilen düzenlemeler 13 Nisan’a kadar kamuoyunun görüşüne açık olacak. Çin’in atacağı bu adımın, küresel otomotiv tasarım trendlerini de etkilemesi bekleniyor.
