Elektrikli araçların yaygınlaşmasıyla birlikte şarj istasyonlarının sayısı kadar farklı şarj ağı işletmecilerinin sunduğu hizmetler de arttı. Bu durum sürücülerin zaman zaman farklı şirketlere ait uygulamalar arasında geçiş yapmasına neden olabiliyor. Roaming, yani ortak dolaşım sistemi ise bu sorunu azaltmayı amaçlıyor. Peki elektrikli araç şarj istasyonlarında roaming nedir ve nasıl çalışır?
Elektrikli araç sahipleri artık şehir içinde veya uzun yolculuklarda farklı şirketlere ait çok sayıda şarj istasyonuyla karşılaşabiliyor. Her işletmecinin kendine ait mobil uygulaması ve ödeme sistemi bulunması ise kullanıcı deneyimini zorlaştırabiliyor. Roaming sistemi, anlaşmalı şarj ağlarının tek bir platform üzerinden kullanılabilmesini sağlayarak bu süreci kolaylaştırıyor.
Elektrikli araç şarj istasyonlarında roaming nedir?
Roaming, farklı şarj ağı işletmecilerinin birbirlerinin kullanıcılarına hizmet verebilmesini sağlayan ortak kullanım sistemi olarak tanımlanıyor. EPDK'nın tanımına göre roaming sözleşmeleri, işletmeciler arasında kullanıcılarına doğrudan hizmet sağlamak amacıyla yapılan ve veri ile ödeme alışverişini de kapsayan anlaşmalar olarak ifade ediliyor.
Bu sistem sayesinde bir şarj ağına üye olan kullanıcı, roaming anlaşması bulunan başka bir işletmecinin istasyonunu da kendi kullandığı uygulama veya ödeme sistemi üzerinden kullanabiliyor. Böylece her şarj ağı için ayrı üyelik oluşturma ve farklı uygulamalar indirme ihtiyacı azalıyor.
Roaming sistemi nasıl çalışıyor?
Roaming sisteminde iki farklı şarj ağı işletmecisi kendi sistemlerini birbirine entegre ediyor. Kullanıcı ise anlaşmalı başka bir operatörün istasyonuna geldiğinde kendi hesabı üzerinden şarj işlemini başlatabiliyor.
Örneğin kullandığınız uygulamanın anlaşmalı olduğu başka bir şirketin şarj istasyonuna gittiniz. İstasyon uygulama içerisinde roaming kapsamında destekleniyorsa, farklı bir uygulama indirmenize gerek kalmadan mevcut hesabınız üzerinden istasyonu görüntüleyebilir, şarj işlemini başlatabilir ve ödeme yapabilirsiniz.
2026 yılında Türkiye'de bu tür anlaşmaların yaygınlaştığı görülüyor. Örneğin ZES ve WAT Mobilite, kullanıcıların iki şirketin istasyonlarına tek uygulama üzerinden erişebilmesini sağlayan bir roaming iş birliği yaptı. ZES ile Beefull arasında da benzer bir ortak kullanım anlaşması duyuruldu.
Roaming kullanmak daha ucuz mu?
Roaming sisteminin temel amacı doğrudan daha ucuz şarj hizmeti sunmak değil, farklı şarj ağlarına erişimi kolaylaştırmak. Bu nedenle roaming kullanılan her istasyonda aynı fiyatın geçerli olacağı düşünülmemeli.
EPDK'ya göre şarj hizmeti fiyatları serbest piyasa koşullarında belirleniyor. Lokasyon, AC veya DC şarj ünitesi, işletme maliyetleri, kullanım yoğunluğu ve rekabet gibi faktörler fiyatları değiştirebiliyor.
Bu nedenle şarj işlemine başlamadan önce uygulamada gösterilen güncel fiyatı kontrol etmek önemli. Roaming kapsamında kullanılan istasyonlarda ücretlendirme koşulları anlaşmaya ve ilgili işletmecinin tarifesine göre değişebilir.
Roaming'in elektrikli araç sahiplerine avantajları neler?
Roaming sisteminin en önemli avantajı tek uygulamayla daha fazla şarj istasyonuna erişim sağlanması. Özellikle uzun yolculuklarda farklı şirketlerin istasyonlarını kullanabilmek sürücülere önemli kolaylık sunuyor.
Bunun yanında kullanıcıların telefonlarında çok sayıda şarj uygulaması bulundurmasına gerek kalmaması, üyelik ve ödeme süreçlerinin sadeleşmesi ve daha geniş bir şarj ağına erişim sağlanması da roaming'in avantajları arasında bulunuyor.
EPDK da ortak dolaşım uygulamalarının hizmet sürekliliğini ve kullanım kolaylığını artırdığını, farklı şarj ağlarının birlikte çalışabilirliğine katkı sağladığını belirtiyor.
Her şarj istasyonunda roaming kullanılabilir mi?
Hayır. Roaming sistemi otomatik olarak tüm şarj istasyonlarında geçerli değil. Bunun için kullanılan uygulamanın ilgili şarj ağıyla roaming anlaşmasının bulunması gerekiyor.
Bu nedenle farklı bir operatörün istasyonunu kullanmadan önce uygulama üzerinden istasyonun roaming kapsamında olup olmadığını kontrol etmek gerekiyor. Ayrıca fiyat, ödeme yöntemi ve varsa diğer kullanım koşullarının da şarj işlemi başlamadan önce incelenmesi gerekiyor.
Şarj@TR ile istasyonlar kontrol edilebiliyor
Elektrikli araç kullanıcıları, Türkiye'deki halka açık şarj istasyonlarını EPDK'nın Şarj@TR platformu üzerinden de takip edebiliyor. Uygulamada istasyonların konumu, soket tipi, güç bilgisi, müsaitlik durumu, ödeme yöntemleri ve güncel şarj fiyatları görüntülenebiliyor.
Roaming ise Şarj@TR'nin tüm operatörleri tek bir ödeme uygulamasında birleştirdiği anlamına gelmiyor. Sistem, farklı şarj ağı işletmecilerinin kendi aralarında yaptığı anlaşmalar üzerinden çalışıyor.
Kısacası roaming, elektrikli araç kullanıcılarının farklı şarj operatörlerine ait istasyonları tek bir hesap veya uygulama üzerinden kullanabilmesini sağlayan ortak dolaşım sistemi. Elektrikli araç sayısı ve şarj ağı çeşitliliği arttıkça bu tür anlaşmaların sürücüler için daha önemli hale gelmesi bekleniyor.
