NASA’nın James Webb Uzay Teleskobu (JWST), bilim insanlarını şaşkına çeviren bir ötegezegen keşfetti.
PSR J2322-2650b adı verilen bu gökcisminin hem şekli hem de atmosferi, şimdiye kadar gözlemlenen hiçbir ötegezegene benzemiyor ve mevcut gezegen oluşum modelleriyle açıklanmakta zorlanılıyor.
Keşif, Dünya’dan yaklaşık bir milyon mil uzaklıkta dönen bir pulsarın (hızla dönen nötron yıldızı) yörüngesinde yer alıyor.
Bu yakın yörünge konumu, devasa gelgit kuvvetlerinin gezegeni limonu andıran elipsoit bir şekle çekmesine yol açıyor; PSR J2322-2650b yörüngesini sadece 7,8 saatte tamamlıyor.
HELYUM VE MOLEKÜLER KARBON DOLU BİR YAPIDA
Bilim insanlarının asıl şaşkınlığı, gezegenin atmosferinden gelen verilerle başladı. Normalde su, metan veya karbondioksit gibi moleküllerin baskın olduğu ötegezegen atmosferleri beklenirken, PSR J2322-2650b büyük ölçüde helyum ve moleküler karbon (C₂ ve C₃) ile dolu bir yapıya sahip.
Bu tür bir atmosfer, bilinen tüm gezegen atmosferleri arasında eşi benzeri görülmemiş durumda. Moleküler karbonun dominant olması, atmosferde oksijen veya azotun neredeyse hiç bulunmadığını gösteriyor ve bu da kimyasal bakımdan son derece alışılmadık bir tablo ortaya koyuyor.
Atmosferde tespit edilen karbon molekülleri, karbonun normalde oksijen veya diğer elementlerle kolayca bağlanma eğiliminde olması nedeniyle bilim insanlarını ciddi şekilde şaşırtıyor. Bu nedenle gezegenin oluşum sürecini açıklayan mevcut teoriler bu bileşimi üretmekte yetersiz kalıyor.
ELMAS YAĞMURLARI OLUŞMUŞ OLABİLİR
Ayrıca bilim insanları, atmosferde kömürleşmiş bulutlara benzeyen yapılar ve daha derinlerde elmas yağmurlarının oluşabileceğini öne sürüyor. Bu olasılık, PSR J2322-2650b’yi sadece kimyasal bileşim açısından değil, aynı zamanda dinamik süreçler açısından da eşsiz bir dünya haline getiriyor.
Bilim dünyası, bu “limon gezegenin” nasıl ortaya çıktığını ve atmosferinin nasıl bu derece karbon zengin hale geldiğini anlamak için modelleri yeniden değerlendirmeye başladı. Ötegezegen atmosferi alanında daha önce incelenen ~150 gökcisminin hiçbirinde bu düzeyde moleküler karbon gözlemlenmemiş olması, bu keşfin astronomide yeni bir dönemin habercisi olabileceğini de gösteriyor.
PSR J2322-2650b’nin anlaşılması, yalnızca bu tek sistemin ötesinde gezegen oluşum teorilerimizin yeniden yazılmasını gerektirebilir. Bu tür keşifler, evrenin ne denli şaşırtıcı ve beklenmedik olabileceğinin somut bir kanıtı niteliğinde.
