Gökbilimciler, yaklaşık 11 bin ışık yılı uzaklıktaki Gaia20ehk yıldız sistemi çevresinde iki gezegenin şiddetli bir şekilde çarpıştığını gösteren güçlü kanıtlar elde etti.
Araştırmacılara göre bu olay, yalnızca nadir gözlemlenen bir kozmik felaket olmakla kalmıyor; aynı zamanda Dünya’nın Ay’ının nasıl oluştuğuna dair önemli ipuçları da sunuyor.
Keşfin ilk ipuçları, normalde sabit parlaklığa sahip bir yıldız olan Gaia20ehk'in beklenmedik şekilde titreşmesiyle ortaya çıktı.
Araştırmacılar, yıldızın ışığında ilk anormallikleri 2016 yılında fark etti. 2021’e gelindiğinde ise yıldızın parlaklığı çok daha düzensiz hale geldi.
Başlangıçta bu değişimin yıldızın kendisinden kaynaklandığı düşünülse de yapılan analizler farklı bir tablo ortaya koydu.
Yıldızın önünden geçen yoğun kaya ve toz bulutları, teleskoplara ulaşan ışığı zaman zaman engelliyordu. Bu devasa enkaz bulutunun kaynağının ise iki gezegenin çarpışması olduğu belirlendi.
ÇARPIŞMANIN ARDINDAN DEV BİR ENKAZ BULUTU OLUŞTU
Bilim insanları, çarpışmanın ardından oluşan enkazın yıldızın etrafında döndüğünü ve büyük miktarda sıcak kaya ile tozdan oluştuğunu tespit etti. Bu maddeler hem yıldızın ışığını kısmen engelliyor hem de kızılötesi dalga boylarında güçlü bir ışıma üretiyor.
Araştırmalar, bu enkaz bulutunun yıldızdan yaklaşık Dünya ile Güneş arasındaki mesafeye benzer bir uzaklıkta döndüğünü gösteriyor. Bu durum, çarpışma sonrası materyalin zamanla birleşerek yeni bir gezegen veya gezegen-uydu sistemi oluşturabileceği ihtimalini gündeme getiriyor.
AY'IN OLUŞUMUNA BENZER BİR SÜREÇ OLABİLİR
Bilim insanlarına göre bu olay, yaklaşık 4,5 milyar yıl önce Dünya ile Mars büyüklüğünde "Theia" adlı bir gök cisminin çarpışmasıyla Ay’ın oluştuğunu öne süren "Dev Çarpışma Hipotezi" ile benzerlik gösteriyor.
Bu nedenle Gaia20ehk çevresinde gözlemlenen çarpışma, gezegenlerin ve uyduların nasıl oluştuğunu anlamak için nadir bir fırsat sunuyor. Araştırmacılar, bu tür çarpışmaların genç gezegen sistemlerinde oldukça yaygın olabileceğini ancak doğrudan gözlemlenmesinin son derece nadir olduğunu vurguluyor.
GELECEKTE DAHA FAZLA BENZER OLAY TESPİT EDİLEBİLİR
Araştırmacılar, yeni nesil teleskopların devreye girmesiyle birlikte galaksimizde bu tür gezegen çarpışmalarının daha sık tespit edilebileceğini düşünüyor.
Bu gözlemler, yalnızca gezegen sistemlerinin nasıl oluştuğunu değil, aynı zamanda Dünya benzeri yaşam barındırabilecek gezegenlerin ortaya çıkma koşullarını da anlamaya yardımcı olabilir.
Bilim insanlarına göre Gaia20ehk sistemi, gezegenlerin evriminde yaşanan şiddetli süreçlerin gerçek zamanlı izlenebildiği nadir laboratuvarlardan biri olabilir.
