Herhangi bir dijital depolama aygıtını (USB flash sürücü, sabit disk veya SD kart) bir Windows bilgisayara taktığınızda, cihazın reklamı yapılan kapasitesinden biraz daha az kullanılabilir alan olduğunu görürsünüz.
Örneğin, 16 GB bir flash bellek yaklaşık 14.9 GB, 2 GB bir bellek ise 1.95 GB olarak görünebilir. Peki bu "kayıp" alana ne oluyor? Üreticiler bizi kandırıp daha az alan mı satıyor?
Bu sorunun cevabı hayır; bu anormalliğin arkasındaki neden, depolama kapasitesini ifade etmek için kullanılan birimlerin iki farklı sayı sistemi arasındaki farkından kaynaklanıyor.
İKİ FARKLI SİSTEM: ONDALIK (10'LUK) VE İKİLİ (2'LİK)
Depolama cihazı üreticileri (flash bellek, sabit disk markaları vb.), ürünlerinin kapasitesini pazarlarken ve etiketlerken, bizim günlük hayatta kullandığımız ondalık (decimal) sistemi, yani 10'un katlarını kullanırlar.
Bu sisteme göre:
1 Kilobayt (KB) = 1.000 Bayt
1 Megabayt (MB) = 1.000 Kilobayt (1 milyon bayt)
1 Gigabayt (GB) = 1.000 Megabayt (1 milyar bayt)
Yani siz 16 GB bir flash bellek aldığınızda, üretici size 16 milyar bayt kapasiteye sahip bir ürün sattığını taahhüt eder ve bu doğrudur.
SORUN BİLGİSAYARIN SAYMA ŞEKLİNDE
Ancak sorun, bu cihazı taktığımız bilgisayarların, özellikle de Microsoft Windows gibi işletim sistemlerinin, depolama alanını hesaplarken 10'un katlarını değil, 2'nin katlarını temel alan ikili (binary) sistemi kullanmasından kaynaklanır.
Bilgisayarların temel çalışma mantığına göre:
1 Kibibayt (KiB) = 1.024 Bayt
1 Mebibayt (MiB) = 1.024 Kibibayt
1 Gibibayt (GiB) = 1.024 Mebibayt
İşte tüm karışıklık burada başlıyor. Windows işletim sistemi, 1 GB'ı 1.024 MB olarak hesaplar, ancak üreticiler 1 GB'ı 1.000 MB olarak etiketler.
KAYIP ALAN NEREDE?
Aslında kayıp bir alan yoktur, sadece farklı bir hesaplama vardır. Gelin 16 GB'lık (üreticiye göre 16 milyar bayt) belleğin Windows'ta neden daha az göründüğünü hesaplayalım:
Üreticinin Kapasitesi: 16.000.000.000 Bayt
Windows'un KB Hesabı: 16.000.000.000 / 1.024 = 15.625.000 Kibibayt (KB)
Windows'un MB Hesabı: 15.625.000 / 1.024 = 15.258,7 Mebibayt (MB)
Windows'un GB Hesabı: 15.258,7 / 1.024 = 14,9 Gibibayt (GB)
Gördüğünüz gibi, üreticinin ondalık sistemde 16 GB olarak etiketlediği kapasite, Windows'un ikili sistemde yaptığı hesaplama sonucunda yaklaşık 14.9 GB olarak görünür.
Bu durum, üreticilerin bizi kandırdığı anlamına gelmez; sadece iki farklı ölçüm sisteminin kullanılmasından kaynaklanan bir kafa karışıklığıdır.
Sürücünüzün gerçek kapasitesini kontrol etmenin en doğru yolu, MB veya GB yerine "bayt" sayısını kontrol etmektir.
