Türkiye’nin Ay Araştırma Programı kapsamında geliştirilen ilk Ay uzay aracında önemli bir aşama tamamlandı.
TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen yaklaşık 3,5 tonluk AYAP-1’in üretim, montaj ve entegrasyon çalışmaları tamamlanırken, aracın 2027’nin ilk aylarında fırlatılması planlanıyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, uzay aracının sistem seviyesi çevresel testler için TUSAŞ bünyesindeki Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi’ne gönderildiğini açıkladı.
Yüzde 80'in üzerinde yerlilik oranına sahip araçta, İMECE ve TÜRKSAT 6A projelerinde geliştirilen teknolojilerden de yararlanılıyor. Uzay aracının yazılımlarının ise tamamen yerli olarak geliştirildiği belirtiliyor.
Zorlu testlerden geçecek
Araç, fırlatma ve Ay yolculuğu sırasında karşılaşacağı koşullara dayanıklılığını ölçmek için ısıl vakum, yapısal ve elektromanyetik uyumluluk testlerinden geçirilecek. Birkaç ay sürmesi beklenen testlerin ardından nihai kontroller yapılacak ve araç fırlatma için ABD’ye gönderilecek.
Fırlatmanın Kennedy Uzay Merkezi’nden 2027’nin ilk aylarında gerçekleştirilmesi hedefleniyor. Araç, yaklaşık iki aylık yolculuğun ardından Ay’ın yaklaşık 100 kilometre üzerindeki kutupsal yörüngeye yerleşecek.
En az 3 ay görev yapacak
Ay yörüngesine ulaşan aracın en az üç ay boyunca bilimsel çalışmalar gerçekleştirmesi planlanıyor. Görev süresinin uygun koşullarda 1,5 yıla kadar uzatılması hedefleniyor.
Araç, Ay'daki su oluşumu, manyetik alanlar, yüzeyin ısıl özellikleri ve Güneş rüzgarlarının Ay yüzeyiyle etkileşimi gibi konularda araştırmalar yapacak. Ayrıca radyasyon ölçümleri gerçekleştirilecek.
Görevin sonunda uzay aracının kontrollü şekilde Ay yüzeyine indirilmesi hedefleniyor. Bu aşamada Türkiye’nin geliştirdiği Hibrit İtki Sistemi kullanılacak. Böylece yerli hibrit roket motorunun derin uzayda ilk kez ateşlenmesi planlanıyor.
Ay Araştırma Programı’nın genel tamamlanma seviyesinin yüzde 77’ye ulaştığı açıklanırken, Türkiye bu görevle Ay görevi gerçekleştiren ülkeler arasına girmeyi hedefliyor. Projenin, gelecekteki derin uzay görevleri için yerli teknolojilerin geliştirilmesine de katkı sağlaması bekleniyor.
