Yeni bir telefon satın alan kullanıcıların en çok merak ettiği konulardan biri, cihazın hangi durumlarda garanti kapsamı dışında kalabileceği. Özellikle ekran kırılması, sıvı teması, yetkisiz servis müdahalesi ve yazılım değişiklikleri gibi işlemler garanti konusunda sorun yaşanmasına neden olabiliyor.
Türkiye'de cep telefonları için yasal garanti süresi en az iki yıl olarak belirlenmiş durumda. Garanti süresi, telefonun tüketiciye teslim edildiği tarihte başlıyor. Ancak bu durum, cihazın başına gelen her arızanın ücretsiz olarak giderileceği anlamına gelmiyor.
Telefonun garantisi hangi durumlarda bozulur?
Ticaret Bakanlığı'na göre kullanım hatası, tüketicinin ürünü kullanım kılavuzunda belirtilen kurallara aykırı şekilde kullanması durumunda ortaya çıkıyor. Böyle bir kullanım nedeniyle oluşan arızalarda ücretsiz onarım hakkı uygulanmıyor.
Telefonun yetkisiz kişiler veya yetkili olmayan servisler tarafından açılması ya da onarılması da garanti açısından önemli bir risk oluşturuyor. Örneğin bazı üreticiler, cihazın yetkisiz bir servis tarafından açılması veya onarılması halinde garanti hizmetini sınırlandırıyor.
Telefonun düşürülmesi sonucu oluşan kırık, çatlak ve darbe izleri, ekranın fiziksel olarak zarar görmesi veya kasanın hasar alması da genellikle üretim kaynaklı bir arıza olarak değerlendirilmiyor. Üreticilerin garanti koşullarında bu tür fiziksel hasarlar çoğunlukla garanti dışı durumlar arasında yer alıyor.
Sıvı teması garanti kapsamına girer mi?
Telefonun suya veya başka bir sıvıya maruz kalması sonucunda meydana gelen arızalar da garanti konusunda en sık karşılaşılan sorunlardan biri. Cihazın sıvı teması nedeniyle zarar görmesi, kullanım koşullarına aykırı kullanım olarak değerlendirilebildiğinden ücretsiz onarım kapsamı dışında kalabilir.
Bu nedenle telefonun suya dayanıklı olduğu belirtilse bile üreticinin kullanım koşullarına dikkat etmek gerekiyor. Su geçirmezlik özellikleri, cihazın her türlü sıvı temasında garanti kapsamında olacağı anlamına gelmiyor.
Yazılım değiştirmek garantiyi etkiler mi?
Telefonun işletim sistemine üretici tarafından desteklenmeyen şekilde müdahale edilmesi de garanti açısından sorun oluşturabilir. Root işlemi, farklı bir işletim sistemi yüklenmesi veya sistem dosyalarının değiştirilmesi gibi işlemler sonucunda ortaya çıkan arızalar garanti kapsamı dışında bırakılabilir.
Örneğin HONOR'un Türkiye'deki garanti koşullarında, cihazın orijinal işletim sistemini değiştiren müdahaleler sonrasında ortaya çıkan hasar ve arızaların garanti kapsamında olmadığı belirtiliyor.
Burada önemli nokta, yazılım üzerinde yapılan her işlemin otomatik olarak garantiyi tamamen ortadan kaldırdığı şeklinde düşünülmemesi. Garanti dışı değerlendirme, yapılan müdahale ile ortaya çıkan arıza arasındaki ilişkiye ve üreticinin garanti koşullarına göre değişebilir.
Yetkili servis kullanmak neden önemli?
Telefon garanti süresi içindeyken onarım gerektiğinde yetkili servislerin tercih edilmesi önemli. Ticaret Bakanlığı, garanti kapsamında bakım ve onarım işlemlerinde kullanım kılavuzunda belirtilen yetkili servislerin kullanılmasını öneriyor.
Servise teslim sırasında da servis teslim fişinin alınması gerekiyor. Cihaz onarıldıktan sonra verilen servis fişinin saklanması, ileride ortaya çıkabilecek uyuşmazlıklarda önemli bir belge olabilir.
Bir servis telefonun arızasının kullanıcı hatasından kaynaklandığını belirtiyorsa bunun servis raporuyla tespit edilmesi gerekiyor. Ticaret Bakanlığı'na göre kullanım hatasının yetkili servis tarafından belirlenmesi ve raporun bir nüshasının tüketiciye verilmesi zorunlu.
Garanti her arızada sona ermez
Telefonun belirli bir bölümünde kullanıcı kaynaklı hasar bulunması, cihazın tamamındaki bütün arızaların otomatik olarak garanti dışında kaldığı anlamına gelmeyebilir. Arızanın nedeninin ve kullanıcı müdahalesinin söz konusu problemle bağlantısının değerlendirilmesi gerekiyor.
Ayrıca telefonun garanti süresi içinde arızalanması halinde tüketicinin ücretsiz onarım, ayıp oranında bedel indirimi, sözleşmeden dönme veya şartları oluştuğunda ayıpsız misliyle değiştirme gibi seçimlik hakları bulunuyor.
Garanti kapsamında yapılan onarımın ardından telefon aynı arızayı tekrar yaşarsa, tamir için öngörülen azami süre aşılırsa veya cihazın tamirinin mümkün olmadığı raporla belirlenirse tüketici diğer seçimlik haklarını da kullanabiliyor.
Telefon serviste ne kadar kalabilir?
Cep telefonları için de diğer birçok tüketici ürününde olduğu gibi azami tamir süresi 20 iş günü. Bu süre, garanti kapsamındaki arızalarda arızanın yetkili servise veya satıcıya bildirildiği tarihte başlıyor.
Bu sürenin aşılması veya cihazın tamirinin mümkün olmadığının belirlenmesi gibi durumlarda tüketicinin kanundan doğan diğer hakları gündeme gelebiliyor.
Kısacası telefonu düşürmek, sıvıyla temas ettirmek, yetkisiz serviste açtırmak veya üreticinin kullanım talimatlarına aykırı şekilde kullanmak garanti kapsamında sorun yaşanmasına neden olabilir. Ancak bir servisin yalnızca "kullanıcı hatası" demesi tek başına yeterli değil; kullanım hatasının uygun şekilde tespit edilmesi ve raporlanması gerekiyor.
