Türkiye’de hızla büyüyen batarya kullanımı için kapsamlı bir yol haritası hazırlanıyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından oluşturulan “Bataryalar ve Atık Bataryalar Hakkında Yönetmelik Taslağı”, bataryaların üretimden geri dönüşüme uzanan tüm yaşam döngüsünü yeniden tanımlamayı hedefliyor.
Düzenleme, çevresel etkilerin azaltılmasının yanı sıra sektörü Avrupa Birliği mevzuatıyla uyumlu hale getirmeyi amaçlıyor.
Taslak; taşınabilir bataryalardan elektrikli araç ve endüstriyel bataryalara kadar neredeyse tüm batarya türlerini kapsıyor.
Yeni kurallarla birlikte, bataryalarda kullanılan kimyasallar sıkı denetime alınırken, çevre ve insan sağlığı açısından riskli maddeler için AB ile paralel kısıtlamalar devreye girebilecek.
Bu adım, Türkiye’de üretim yapan firmaların AB pazarına uyumunu kolaylaştıracak kritik bir eşik olarak görülüyor.
YENİ ZORUNLULUKLAR GELİYOR
Düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri karbon ayak izi zorunluluğu. Elektrikli araç bataryaları ve belirli kapasitenin üzerindeki endüstriyel bataryalar için, üretimden kullanım sonuna kadar oluşan karbon salımı hesaplanacak ve bu bilgiler QR kodlar üzerinden kamuoyuna açık olacak.
Aynı zamanda kobalt, lityum, nikel ve kurşun gibi kritik hammaddelerde geri dönüştürülmüş içerik kullanımı da kademeli olarak zorunlu hale getirilecek.
Tüketicileri yakından ilgilendiren bir diğer değişiklik ise çıkarılabilir batarya kuralı. Taşınabilir batarya içeren ürünlerde, bataryaların kullanıcı tarafından kolayca çıkarılıp değiştirilebilir olması esas alınacak. Bu madde, özellikle akıllı telefon ve giyilebilir teknoloji üreticileri için önemli bir tasarım değişikliğinin kapısını aralıyor.
Etiketleme, performans standartları ve güvenlik testleri de ilk kez bu kadar net tanımlanıyor. Kapasite bilgisi, şarj edilebilirlik durumu ve ağır metal içeriği etiketlerde açıkça yer alacak; sabit enerji depolama sistemleri ise yangın ve patlama risklerine karşı ek güvenlik testlerinden geçecek.
Genel tabloya bakıldığında, yönetmelik taslağı Türkiye’de batarya sektörünü daha şeffaf, sürdürülebilir ve denetlenebilir bir yapıya taşımayı hedefliyor. Taslak şu anda kamuoyunun görüşüne açık ve yürürlüğe girmesi halinde hem üreticiler hem de ithalatçılar için oyunun kurallarını kökten değiştirecek.
