SSD'ler mekanik parça içermedikleri için HDD'lere göre farklı bir kullanım ömrüne sahip.
Ancak NAND flash bellek hücrelerinin sınırlı sayıda yazma ve silme döngüsüne sahip olması nedeniyle SSD'ler de zamanla yıpranıyor.
Bir SSD'nin ne kadar ömrünün kaldığını anlamak için ise TBW ve S.M.A.R.T. verileri en önemli göstergeler arasında yer alıyor.
SSD ömrü TBW ile nasıl hesaplanır?
SSD'lerin dayanıklılığını gösteren en önemli değerlerden biri TBW (Terabytes Written) olarak ifade ediliyor. TBW, üreticinin belirlediği kullanım koşullarında SSD'ye kullanım ömrü boyunca yazılabilecek toplam veri miktarını gösteriyor.
Örneğin bir SSD'nin TBW değeri 600 TB ise bu, diskin kullanım ömrü boyunca yaklaşık 600 TB veri yazma dayanıklılığına sahip olduğunu gösteriyor. Ancak bu değer SSD'nin tam olarak 600 TB veri yazıldığında bozulacağı anlamına gelmiyor. Gerçek kullanım ömrü; iş yükü, yazma işlemlerinin türü ve SSD'nin yapısına göre değişebiliyor.
Basit bir hesaplama yapmak için SSD'ye belirli bir dönemde yazılan veri miktarı kullanılabilir. Örneğin 600 TB TBW değerine sahip bir SSD'ye ayda ortalama 10 TB veri yazılıyorsa teorik olarak 600 / 10 = 60 ay, yani yaklaşık 5 yıllık bir yazma kapasitesi ortaya çıkıyor.
Ancak bu yalnızca yaklaşık bir hesaplama. SSD'nin gerçek sağlık durumunu görmek için SMART verilerinin kontrol edilmesi gerekiyor.
SSD'nin sağlık durumu nasıl kontrol edilir?
Modern SSD'ler S.M.A.R.T. adı verilen izleme sistemi üzerinden çeşitli sağlık ve kullanım verileri sağlayabiliyor. Üreticiye ve SSD modeline göre gösterilen bilgiler değişse de toplam yazılan veri, tahmini kalan ömür ve sürücünün sağlık durumu gibi değerler görülebiliyor.
Örneğin bazı SSD üreticilerinin kendi uygulamalarında sürücünün kalan ömrü yüzde olarak gösteriliyor. Bu değer, SSD'nin NAND belleğindeki mevcut kullanım durumuna göre hesaplanıyor.
Windows kullanıcıları bu bilgiler için SSD üreticisinin kendi yazılımını veya SMART verilerini okuyabilen araçları kullanabilir. Örneğin SanDisk Dashboard üzerinden SATA SSD'lerde yazılan veri miktarı, NVMe SSD'lerde ise Data Units Written bilgisi görüntülenebiliyor.
SSD'nin ömrünü neler kısaltır?
SSD'nin ömrünü belirleyen temel faktörlerden biri diske ne kadar veri yazıldığı. Sürekli büyük dosya yazma, video düzenleme, yoğun veri işleme ve benzeri işlemler SSD'nin daha fazla yıpranmasına neden olabilir.
Bunun yanında SSD'lerin dayanıklılık değerleri modelden modele değişiyor. Özellikle TBW değeri yüksek olan SSD'ler, yoğun yazma işlemlerinin yapıldığı sistemler için daha uygun olabiliyor. Kurumsal SSD'lerde ayrıca DWPD (Drive Writes Per Day) değeri kullanılıyor. Bu değer, garanti süresi boyunca diskin kapasitesinin günde kaç kez yazılabileceğini ifade ediyor.
Sonuç olarak SSD'nin ömrünü yalnızca "kaç yıl oldu?" şeklinde hesaplamak doğru değil. SSD'nin TBW değeri, toplam yazılan veri ve SMART üzerinden görülen sağlık bilgileri birlikte değerlendirilerek diskin mevcut durumu hakkında daha doğru bir fikir edinilebilir. Ayrıca TBW değerine ulaşmak tek başına SSD'nin aynı anda kesin olarak arızalanacağı anlamına gelmez.
