NASA ve Teledyne Energy Systems, gelecekteki Ay üsleri ve derin uzay görevlerinde kullanılabilecek hidrojen yakıt hücresi teknolojisini geliştirmek için çalışmalarını sürdürüyor. Hydrogen Electrical Power System (HEPS) adı verilen sistem, Dünya atmosferine ihtiyaç duymadan elektrik üretmek üzere tasarlanıyor.
HEPS, özellikle Ay yüzeyindeki yaşam alanları ve bilimsel ekipmanlar gibi uzun süre enerjiye ihtiyaç duyan sistemlere güç sağlamak için geliştiriliyor. NASA'nın güncel TechPort kaydına göre çalışmaların amacı, teknolojiyi uzay ortamında test ederek Ay gecesi gibi zorlu koşullarda çalışabilecek seviyeye taşımak.
HEPS uzay koşullarında test edildi
Teledyne'ın hidrojen yakıt hücresi üzerindeki çalışmaları yeni başlamış değil. Sistem, 18 Eylül 2025'te Blue Origin'in New Shepard roketiyle gerçekleştirilen bir uçuşta uzaya gönderildi. NASA'nın Tipping Point programı kapsamında gerçekleştirilen testte HEPS'in güç üretimi, termal yönetimi ve uzay koşullarına dayanıklılığı incelendi.
NASA'nın Nisan 2026'da düzenlediği sunuma göre Teledyne, HEPS'i daha önce 2022'de gerçekleştirilen iki parabolik uçuş testinde de geliştirdi. Bu testlerde yakıt hücresinin mikro yerçekiminde su yönetim sistemi üzerinde çalışmalar yapıldı.
Ay gecesinde enerji sağlayabilir
Ay görevlerinin en önemli problemlerinden biri uzun süren Ay geceleri. Güneş enerjisinin kullanılamadığı bu dönemde yüzeydeki sistemlerin çalışmaya devam edebilmesi için alternatif enerji kaynaklarına ihtiyaç duyuluyor.
HEPS bu noktada hidrojen ve oksijeni kullanarak elektrik üretmeyi hedefliyor. Yakıt hücresindeki elektrokimyasal reaksiyon sonucunda elektrikle birlikte su ve ısı ortaya çıkıyor. Bu nedenle su yönetimi ve termal kontrol, sistemin uzayda uzun süre çalışabilmesi açısından büyük önem taşıyor.
NASA da Ay yüzeyindeki enerji ihtiyacına yönelik farklı yakıt hücresi teknolojileri üzerinde çalışıyor. Kurumun teknoloji kataloğunda rejeneratif yakıt hücreleri, Ay'da uzun süreli enerji depolama ve güç sağlama seçeneklerinden biri olarak gösteriliyor.
Bir sonraki hedef teknoloji seviyesini yükseltmek
NASA'nın Glenn Araştırma Merkezi, uzay güç sistemlerinin test edilmesi için TRL 2'den TRL 7'ye kadar olan donanımları değerlendirebilen özel tesislere sahip. Bu altyapı, HEPS gibi sistemlerin uzay koşullarını simüle eden ortamlarda test edilmesine imkan tanıyor.
HEPS'in geliştirilmesi, NASA'nın Ay'da uzun süreli insanlı ve insansız faaliyetler için daha sürdürülebilir enerji altyapısı oluşturma çalışmalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Ancak sistemin belirli bir Ay görevine veya fırlatma tarihine bağlandığı açıklanmış değil.
NASA ve Teledyne'ın önündeki temel hedef ise yakıt hücresinin güvenilirliğini, uzun süreli çalışma kapasitesini ve zorlu uzay koşullarındaki performansını daha ileri testlerle doğrulamak.
