Türkiye’de banka hesabı bulunan milyonlarca kişiyi yakından ilgilendiren önemli bir düzenleme yolda. Mali Suçları Araştırma Kurulu’nun (MASAK) hazırladığı yeni tebliğ taslağı, para transferlerinden nakit işlemlere kadar birçok finansal hareketi daha sıkı kurallara bağlıyor.
Suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesi, kayıt dışı ekonomiyle mücadele ve yurt dışına kaçırılan paranın izlenmesi amacıyla hazırlanan düzenlemenin, 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Taslak çalışmada, Mali Eylem Görev Gücü’ne (FATF) üye ülkelerde uygulanan denetim modelleri esas alındı. Bu kapsamda bankalar, ödeme kuruluşları ve elektronik para şirketleri, müşterilerin yaptığı işlemlerin gerekçesini daha net ve somut şekilde beyan etmesini isteyecek.
Özellikle “açıklamasız” ya da genel ifadelerle yapılan para transferlerinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
EFT VE HAVALELERDE AÇIKLAMA ZORUNLULUĞU GELİYOR
Yeni düzenlemeye göre, bankalar ve ödeme kuruluşları EFT ve havale işlemlerinde müşterilere işlem nedenini seçebilecekleri hazır seçenekler sunacak. Bu seçenekler arasında, TCMB’nin belirlediği başlıkların yanı sıra günlük hayatta sık kullanılan birçok işlem türü yer alacak.
“Gayrimenkul alım ödemesi”, “motorlu taşıt alım ödemesi”, “borç verme veya geri ödeme”, “hediye, bağış ve yardım”, “vergi, resim ve harç”, “tazminat ve sigorta”, “avukatlık, danışmanlık ve müşavirlik”, “sağlık”, “kripto ve dijital varlık işlemleri”, “şans oyunları ve bahis”, “eğlence ve sosyal medya ödemeleri” gibi ifadelerin seçenekler arasında bulunması zorunlu olacak.
‘DİĞER’ SEÇENEĞİNE SINIRLAMA
Transfer nedenine ilişkin net bilgi içermeyen “diğer” veya “bireysel ödeme” gibi genel seçenekler seçildiğinde ise ek bir şart devreye girecek. Bu durumda müşteriden en az 20 karakter uzunluğunda açıklama istenecek. Açıklama girilmemesi halinde, para transferi sistem tarafından gerçekleştirilmeyecek.
Bu uygulamayla, işlemin gerçek amacının belirsiz bırakılmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
NAKİT İŞLEMLERDE KADEMELİ BEYAN SİSTEMİ
Taslak, nakit işlemler için de yeni kurallar getiriyor. Tutarı ya da birbiriyle bağlantılı toplam tutarı 200 bin lira ile 2 milyon lira arasında olan nakit işlemlerde, müşterilere yine işlem türü seçenekleri sunulacak. “Diğer” veya “bireysel ödeme” seçilirse, burada da en az 20 karakterlik açıklama zorunlu olacak.
2 milyon 1 lira ile 20 milyon lira arasındaki nakit işlemlerde ise “nakit işlem beyan formu” doldurulması gerekecek. Bu formda da soyut ifadeler yerine işlemin niteliğini açıkça anlatan bilgiler istenecek.
İşlem tutarının 20 milyon lirayı aşması halinde, beyan formu ilgili belgelerle desteklenerek çok daha ayrıntılı şekilde hazırlanacak.
1 OCAK 2026’DA YÜRÜRLÜĞE GİRECEK
Taslağın bu haliyle Resmî Gazete’de yayımlanması durumunda, tüm düzenlemeler 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek. Yeni sistemle birlikte, bankacılık işlemlerinde şeffaflığın artırılması ve yüksek tutarlı para hareketlerinin daha etkin biçimde izlenmesi amaçlanıyor.
Uzmanlar, özellikle sık para transferi yapan bireylerin ve yüksek tutarlı nakit işlemleri bulunan kişilerin, 2026 öncesinde bu yeni kurallara hazırlıklı olması gerektiğine dikkat çekiyor.
