Yapay zekâ yatırımlarındaki hızlı büyüme, teknoloji sektöründe yeni bir RAM krizini beraberinde getiriyor.
AI veri merkezlerinin yüksek miktarda bellek tüketmesi nedeniyle DRAM arzı üzerindeki baskı artarken, üreticilerin kapasiteyi daha yüksek karlılık sunan HBM ve sunucu belleğine yönlendirmesi tüketici elektroniğinde maliyetleri yukarı çekiyor.
DRAM FİYATLARINDA YÜKSELİŞ DEVAM EDİYOR
Bellek pazarını takip eden TrendForce, Eylül 2026 itibarıyla AI sunucularından gelen güçlü talebin hem HBM hem de geleneksel DRAM pazarını desteklediğini belirtiyor. Arzın talepteki artışı karşılamakta zorlanması ise sözleşmeli bellek fiyatlarının yükselmesine neden oluyor.
TrendForce'un 2 Eylül tarihli son değerlendirmesine göre PC DRAM sözleşme fiyatlarındaki artış beklentisi yukarı yönlü revize edildi. Spot piyasada talep daha zayıf olsa da üreticilerin yüksek fiyat seviyelerini koruması, DRAM fiyatlarının yüksek seviyelerde kalmasına neden oluyor.
Şirket daha önce üçüncü çeyrek için geleneksel DRAM fiyatlarında yüzde 13 ila 18 arasında çeyreklik artış beklediğini açıklamıştı. NAND Flash fiyatlarında ise aynı dönemde yüzde 10 ila 15 arasında artış öngörülmüştü.
ÜRETİCİLER AI BELLEĞİNE ÖNCELİK VERİYOR
Sorunun temelinde yalnızca yapay zekâ sunucularındaki yüksek talep bulunmuyor. Samsung, SK hynix ve Micron gibi büyük bellek üreticileri, yapay zekâ hızlandırıcılarında kullanılan HBM (High Bandwidth Memory) üretimine daha fazla kapasite ayırıyor.
HBM, yapay zekâ işlemcilerinin ihtiyaç duyduğu yüksek bant genişliğini sağladığı için AI veri merkezlerinde kritik bir bileşen haline geldi. Ancak üretim kapasitesinin HBM ve sunucu belleğine kayması, PC ve akıllı telefonlarda kullanılan standart DRAM ve LPDDR belleklerin arzını da sıkıştırıyor. TrendForce, bu kapasite değişiminin PC DRAM arzını azaltmaya devam ettiğini belirtiyor.
Bu durum özellikle giriş ve orta segment cihaz üreticileri açısından önemli. Çünkü bellek maliyetindeki artış, düşük kâr marjıyla satılan cihazlarda üreticilerin maliyetleri tüketiciye yansıtmasını zorlaştırıyor.
TELEFON VE BİLGİSAYAR FİYATLARI ARTABİLİR
Bellek maliyetlerinin yükselmesi, üreticileri iki farklı seçeneğe itiyor: ürün fiyatlarını artırmak veya donanım özelliklerini düşürmek.
TrendForce, yüksek bellek maliyetlerinin PC fiyatlarına yansımaya başladığını ve akıllı telefon üreticilerinin de yüksek LPDDR maliyetlerini karşılamak için fiyat artışlarına yönelmesinin beklendiğini belirtiyor. Şirket, artan maliyetlerin telefon satışları üzerinde de baskı oluşturabileceğine dikkat çekiyor.
PC tarafında da benzer bir tablo görülüyor. Üreticiler maliyetleri kontrol altında tutmak için daha düşük kapasiteli bellek seçeneklerine yönelebilirken, yüksek bellek kapasitesine sahip modellerin fiyatlarında daha belirgin artışlar yaşanabilir. TrendForce, tüketici tarafında maliyet baskısının artması nedeniyle alıcıların daha düşük kapasiteli modüllere yöneldiğini bildiriyor.
RAM KRİZİNİN SONA ERMESİ ZAMAN ALABİLİR
Pazardaki sıkışıklığın kısa vadede tamamen ortadan kalkması beklenmiyor. Yeni üretim kapasitesinin devreye alınması zaman alırken, AI sunucularına yönelik yatırımlar da güçlü şekilde devam ediyor. TrendForce'un Eylül başındaki değerlendirmesi, AI sunucu yatırımlarının bellek talebini desteklemeye devam ettiğini gösteriyor.
Dolayısıyla önümüzdeki dönemde yeni bir bilgisayar veya akıllı telefon satın alacak tüketiciler için RAM ve depolama kapasitesi önemli bir maliyet unsuru olmaya devam edecek. Özellikle yüksek RAM kapasitesine sahip cihazlarda üretim maliyetlerinin daha fazla hissedilmesi bekleniyor.
Ancak bu durum, tüm telefon ve bilgisayarların aynı oranda zamlanacağı anlamına gelmiyor. Üreticiler maliyet artışlarını fiyatlara yansıtmak yerine RAM kapasitesini azaltma, daha uygun maliyetli bileşenlere geçme veya bazı modelleri ürün gamından çıkarma gibi yöntemlere de başvurabilir.
Yapay zekâ yatırımlarının hız kesmemesi halinde ise ucuz ve yüksek RAM kapasiteli cihazlara ulaşmak önümüzdeki dönemde daha zor hale gelebilir.
