Günlük hayatımızda suyun ateşi söndürdüğü ve iki hidrojen ile bir oksijen atomundan oluştuğu, herkes tarafından bilinen temel bilgilerdendir.
Bu bileşenlerden hidrojen roket yakıtı olarak kullanılacak kadar yanıcı, oksijen ise yanma işleminin bizzat destekleyicisidir. Bu durumda, bilimsel olmayan bir mantıkla suyun da yanması gerekmez miydi?
SU NEDEN YANMAZ?
Bu sorunun kısa ve net cevabı şudur: Su yanmaz, çünkü suyun kendisi zaten bir yanma reaksiyonunun ürünüdür.
Yanma, teknik olarak bir yakıtın bir oksitleyici (genellikle oksijen) ile birleşerek ısı ve ışık şeklinde enerji saldığı kimyasal bir süreçtir. Bir kağıdı yaktığınızda, yakıt kağıttır ve havadaki oksijenle birleşir. Kağıt yanar ve geriye kül kalır.
Hidrojen gazı (H2) da oldukça reaktif ve yanıcı bir yakıttır; yanmak için tek ihtiyacı olan şey bir oksitleyicidir.
Hidrojen gazı, Dünya atmosferinde bol miktarda bulunan oksijenle karşılaştığında ve bir ısı kaynağıyla (bir kıvılcım gibi) tetiklendiğinde, şiddetli bir şekilde yanar. Bu yanma reaksiyonu sonucunda ise ortaya su (H2O) çıkar.
Kısacası, kağıdı yaktığınızda nasıl kül elde ediyorsanız, hidrojeni yaktığınızda da su elde edersiniz. Külleri yeniden yakamayacağınız gibi, zaten yanmış bir ürün olan suyu da yakamazsınız.
ELEMENTLER VE BİLEŞİKLER ARASINDAKİ FARK
Hidrojen yanıcıdır, oksijen yanmayı destekler, ancak bu iki element kimyasal olarak birleşip suyu oluşturduğunda, ortaya çıkan bileşiğin özellikleri, onu oluşturan elementlerinkinden tamamen farklı olur.
H2O formülündeki hidrojen ve oksijen atomları birbirine güçlü kimyasal bağlarla bağlanmıştır ve kararlı bir molekül oluşturmuşlardır.
Bu bağları kırıp hidrojeni yeniden yanıcı hale getirmek için, yanma reaksiyonu sırasında açığa çıkandan çok daha fazla enerjiye (örneğin elektroliz) ihtiyaç duyulur.
HINDENBURG FELAKETİ BİR ÖRNEKTİR
Hidrojen ve oksijenin birleşmesinin ne kadar güçlü bir reaksiyon olduğunu anlamak için tarihteki bir olayı hatırlamak yeterli: Hindenburg felaketi.
1937'de New Jersey'de düzinelerce cana mal olan bu felaket, zeplin içindeki hidrojen gazının havadaki oksijenle patlayıcı bir şekilde reaksiyona girmesinin bir sonucuydu.
Bu reaksiyonun ne kadar tehlikeli olduğu, aynı zamanda neden laboratuvar ortamında hidrojen yakarak tonlarca su üretemediğimizi ve su sorununu bu şekilde çözemediğimizi de açıklıyor.
Sonuç olarak, suyun son derece yanıcı iki elementten oluşması bir çelişki değil, kimyanın temel bir kuralıdır: Bir bileşiğin özellikleri, onu oluşturan elementlerin özelliklerinden tamamen farklıdır.
