Dünyanın açık ara en büyük okyanus akıntısı olan ve küresel iklimin düzenlenmesinde hayati bir rol oynayan Antarktika Kutup Çevresi Akıntısı'nın (ACC) durma noktasına geldiği konusunda bilim insanları ciddi uyarılarda bulundu.
Körfez Akıntısı'ndan (Gulf Stream) beş kat, Amazon Nehri'nden ise 100 kat daha büyük olan bu akıntı, Atlas, Pasifik ve Hint okyanuslarını birbirine bağlayarak gezegenimizin ısı, karbon ve besin döngüsünü sağlıyor.
Yeni bir araştırma, bu kritik sistemin endişe verici bir şekilde yavaşladığını ve bunun feci sonuçları olabileceğini ortaya koydu.
Çalışmaya dahil olmayan Melbourne Üniversitesi'nden Dr. Bishakhdatta Gayen, "Eğer bu mevcut 'motor' bozulursa, daha fazla iklim değişkenliği ve küresel ısınmanın hızlanması gibi ciddi sonuçlar doğabilir" uyarısında bulundu.
130.000 YILLIK YAVAŞLAMA
Bonn Üniversitesi'nden bilim insanları, Antarktika'nın kuzeyindeki deniz tabanından toplanan tortu çekirdeği örneklerini inceleyerek ACC'nin geçmişteki hızını ve konumunu yeniden yapılandırdı.
Bulgular, okyanus akıntısının artık günümüzden 130.000 yıl önceki son sıcak döneme göre üç kat daha yavaş aktığını gösterdi.
Araştırmacılar, bu uzun vadeli yavaşlamanın nedeninin büyük ölçüde Dünya'nın Güneş etrafındaki yörüngesinde on binlerce yıllık periyotlarla meydana gelen doğal değişikliklerden kaynaklandığını öne sürüyor.
Bu yörüngesel değişiklikler, rüzgarların hızını ve dolayısıyla rüzgar kaynaklı bu dev akıntının gücünü etkiliyor.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ SÜRECİ HIZLANDIRIYOR
Ancak araştırmalar, insan faaliyetlerinin de bu yavaşlamayı tehlikeli bir şekilde hızlandırdığını gösteriyor.
Melbourne Üniversitesi'nden araştırmacıların süper bilgisayar simülasyonları, insan kaynaklı iklim değişikliğinin ACC'nin 2050 yılına kadar yüzde 20 daha yavaşlamasına neden olacağını ortaya koydu.
Daha önceki teorilerin aksine, gezegen ısındıkça eriyen Antarktika buzullarının okyanuslara büyük miktarda soğuk ve tatlı su döktüğü anlaşıldı.
Bu soğuk suyun, okyanus ısınmasının etkilerini dengeleyerek akıntının genel olarak yavaşlamasına yol açtığı belirtiliyor.
YAVAŞLAMANIN FELAKET NİTELİĞİNDEKİ SONUÇLARI
ACC'nin daha fazla yavaşlaması, küresel iklim üzerinde dramatik ve yıkıcı etkilere sahip olabilir. Bu akıntı, küresel balıkçılığın dayandığı balık popülasyonlarını besleyen besin maddelerinin Antarktika çevresinde dolaşımına yardımcı oluyor.
Aynı zamanda akıntı, sıcak suların Antarktika'ya ulaşmasını engelleyen bir bariyer görevi görüyor. Eğer bu bariyer zayıflarsa, daha fazla sıcak su Antarktika deniz buzuna ulaşacak, bu da buz erimesini daha da hızlandıracak ve yavaşlama etkisini şiddetlendirecek tehlikeli bir geri besleme döngüsü oluşturacak..
Bu durum, küresel iklim modellerinin yaygın olarak bozulmasına ve okyanusların dünya sıcaklıklarını düzenleme yeteneğinin azalmasına yol açabilir.
Antarktika Buz Tabakası'nın erimesindeki en ufak bir hızlanma bile, bugün deniz seviyesine yakın yaşayan 230 milyon insan için felakete yol açabilir.
Bu nedenle, dünyanın motoru olarak görülen bu dev akıntıdaki yavaşlama, tüm insanlık için acil bir uyarı niteliği taşıyor.
