Dünya, Pazartesi günü son 20 yılın en güçlü güneş radyasyon fırtınalarından biriyle karşı karşıya kaldı. ABD Uzay Hava Tahmin Merkezi (SWPC), Ekim 2003’ten bu yana ilk kez S4 (şiddetli) seviyesinde bir güneş radyasyon fırtınası yaşandığını açıkladı. Olay, uzay altyapısı ve kritik teknolojiler açısından yakından izleniyor.
Fırtınanın kaynağı, 18 Ocak’ta AR4341 adlı aktif güneş lekesi bölgesinden patlayan X1.9 sınıfı güçlü bir güneş patlaması oldu. Bu patlama, doğrudan Dünya’ya yönelen tam halkalı bir koronal kütle atımına (CME) yol açtı.
CME’nin yalnızca yaklaşık 25 saatte Dünya’ya ulaşması, uzmanları şaşırtan en önemli detaylardan biri oldu. Normal şartlarda bu sürecin birkaç gün sürdüğü biliniyor.
MANYETİK ENERJİ 20 KATINA ÇIKTI
19 Ocak itibarıyla CME’nin etkisi doğrulanırken, manyetik koşullar G4 seviyesinde şiddetli jeomanyetik fırtınaya dönüştü. SWPC yetkilileri, uzaydaki manyetik enerjinin normal seviyelerin yaklaşık 20 katına çıktığını bildirdi. Bunun üzerine havayolları, uzay ajansları ve elektrik şebekelerinden sorumlu kurumlar olası risklere karşı bilgilendirildi.
Yüksek irtifalarda radyasyon riski artarken, Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki astronotlar için ek güvenlik önlemleri devreye alındı.
Aynı şekilde kutup bölgelerinden geçen uçuşlarda da dikkatli olunuyor. Uzmanlara göre GPS doğruluğunda ve kutupsal radyo iletişiminde geçici aksamalar yaşanabilirken, genel halkı etkileyecek büyük çaplı bir teknoloji krizi beklenmiyor.
Fırtınanın en dikkat çekici sonuçlarından biri ise kuzey ışıkları oldu. Normalde yüksek enlemlerle sınırlı olan auroralar, ABD’de çok daha güney eyaletlerde ve Avrupa’da Almanya ile Hollanda gibi ülkelerde gözlemlendi.
Uzmanlar, aktif güneş lekesi bölgesinin önümüzdeki günlerde yeni patlamalar üretebileceği uyarısında bulunurken, uzay hava durumunun yakından izlenmeye devam edileceğini vurguluyor.
