Birçok insan sabah uyandığında nedenini bilmediği ağrılar ve sızılarla güne başlamaktan şikayet ederken, uzmanlar bu durumun temel sebebinin gece boyunca alınan uyku pozisyonları olabileceğini belirtiyor.
Dr. Fox Online Eczanesi'nden sağlık ve uyku uzmanı Dr. Deborah Lee, "asker", "kalem" ve "cenin" gibi çeşitli popüler pozisyonların vücut sağlığı üzerindeki etkilerini detaylı bir şekilde değerlendirdi.
Son dönemlerde özellikle sosyal medyada "T-Rex pozisyonu" olarak adlandırılan yan yatıp kolların göğse doğru kıvrıldığı duruş, uzmanların dikkatini çeken en kritik konulardan biri haline geldi.
Bu farklı isimlendirmeler aslında sırt, bacak ve kolların hizalanmasına bağlı olarak değişiyor ve bazı duruşlar iskelet sisteminiz için diğerlerinden çok daha sağlıklı sonuçlar veriyor.
Dr. Lee, genellikle sırt üstü veya yan yatmanın, yüz üstü yatmaya kıyasla çok daha fazla tercih edilmesi gerektiğini vurguluyor. Bu pozisyonlar, kasların gece boyunca tam anlamıyla gevşemesine ve vücudun kendini onarmasına olanak sağlayan en ideal duruşlar olarak kabul ediliyor.
Uzmanlara göre uyku esnasında eklemlerimize ve kaslarımıza aşırı baskı uygulamadan dinlenmek büyük önem taşıyor. Ayrıca seçilen uyku pozisyonunun mide ekşimesi, hazımsızlık, uyku apnesi ve çeşitli kronik ağrılar gibi tıbbi durumları doğrudan etkileyebileceği belirtiliyor.
SOSYAL MEDYANIN YENİ GÜNDEMİ: T-REX POZİSYONU
"Dinozor elleriyle uyumak" olarak da bilinen T-Rex pozisyonunda, kişi yan yatarak kollarını ve bileklerini göğsüne doğru kıvırarak uykuya dalıyor. Dr. Lee'ye göre yan yatmak genel olarak tavsiye edilse de kolların bu şekilde kıvrıldığı özel versiyondan kesinlikle kaçınılması gerekiyor.
Uyku uzmanları, insanların endişeli veya tehdit altında hissettiklerinde içgüdüsel olarak yan taraflarına kıvrılıp yumruklarını göğüslerine doğru sıkma eğiliminde olduklarını öne sürüyor.
T-Rex pozisyonu kişiye psikolojik olarak bir rahatlık ve güvenlik hissi verse de, gece boyunca parestezi olarak bilinen karıncalanma veya batma hissine neden olduğu kanıtlanmıştır.
Uyku tıbbı uzmanı ve Sleepopolis'in baş tıbbi danışmanı Dr. Raj Dasgupta, bu pozisyonun uzun vadede kalıcı sinir hasarına bile neden olabileceği konusunda uyarıyor. Kollar bükülüp içeri doğru kıvrıldığında, dirseklerdeki veya bileklerdeki hassas sinirlere ciddi bir baskı uygulanmış oluyor.
Bu baskı kan akışını yavaşlatarak kollarda uyuşma veya karıncalanma hissine yol açabiliyor. Bu duruş sık sık tekrarlandığında ise omuzlar zorlanarak bölgede sertleşme ve kronik ağrıların oluşmasına zemin hazırlıyor.
YAN YATMANIN EN SAĞLIKLI HALİ: KALEM DURUŞU
Dr. Lee, yan yatış pozisyonunun "kalem" versiyonunun çok yönlü avantajları olan en doğal uyku pozisyonlarından biri olduğunu belirtiyor. Bu pozisyonda kollar içe doğru kıvrılmak yerine vücudun yanında düz bir şekilde aşağıya doğru sarkıtılıyor.
Kolların vücudun yanında durması ve dirsek veya bilekten bükülmemesi, sinir sıkışmalarının önüne geçiyor. Yan yatarken bacakların arasına veya başın altına uygun bir yastık koymak, bu durumu çok daha konforlu ve sağlıklı hale getirebiliyor.
Uzmanlar genellikle, vücut ve baş yan tarafa dönük olmak şartıyla, eklemler üzerindeki basıncı azaltmaya yardımcı olduğu için bu pozisyonu öneriyor.
Ayrıca omurganın doğru hizalanmasını sağlamak ve ağrıyı önlemek için de kalem pozisyonu ideal bir seçenek olarak öne çıkıyor.
Minnesota'daki saygın sağlık kuruluşu Mayo Kliniği'ne göre, yan yatmak iç organlar üzerindeki baskıyı azaltarak sağlıklı kan akışını destekliyor. Bilime göre bu durum, sabahları daha dinç uyanmanın anahtarlarından biri.
EN YAYGIN TERCİH: CENİN POZİSYONU
Yan yatış pozisyonunun bir diğer popüler varyasyonu da dizlerin göğse doğru çekildiği cenin pozisyonudur. Uyku Vakfı'na göre bu duruş, yetişkinler arasında en yaygın uyku pozisyonlarından biridir ve doğru uygulandığında sağlıklı bir uyku şekli olabilir.
Cenin pozisyonu omurga hizalanmasını destekleyebilir ve horlamayı azaltma konusunda etkili olabilir. Ayrıca hamileler ve sırt ağrısı çeken kişiler için de ekstra rahatlık sağlayan bir duruş olarak bilinmektedir.
Ancak uzmanlar, çok sıkı kıvrılmanın eklem sertliğine yol açabileceği veya diyaframı sıkıştırarak derin nefes almayı kısıtlayabileceği konusunda uyarıyor. Bu nedenle cenin pozisyonunda uyurken vücudun çok fazla kapanmamasına dikkat etmek gerekiyor.
SIRT ÜSTÜ UYUYANLAR İÇİN İKİ FARKLI SENARYO
Sırt üstü ve tavana dönük uyumak genellikle eklem ağrılarını önlemek için önerilse de, bazı durumlarda boyun ağrısını daha da kötüleştirebiliyor.
Mayo Clinic uzmanları, uyku apnesi sorunu yaşayanlar için sırt üstü uyumanın aslında en tehlikeli uyku pozisyonu olduğunu vurguluyor.
Bu kategoride iki ana pozisyon bulunuyor: Sırt üstü yatıp kolların yana atıldığı "asker" pozisyonu ve kolların göğüs üzerinde çaprazlandığı "tabut" pozisyonu.
Dr. Lee'ye göre asker pozisyonu, omurga sağlığı açısından ikisi arasında daha tercih edilebilir olan seçenek olarak öne çıkıyor.
Asker pozisyonunda omurga doğru hizalanmış oluyor ve kollar ile bilekler düz duruyor. Ancak bel eğrisini yumuşatmak ve beli rahatlatmak için her iki dizin altına bir yastık koymak gerekebiliyor.
Bu duruş omuz rahatsızlığına neden olursa, kolları deniz yıldızı gibi yukarı doğru uzatmak yardımcı olabiliyor. Uzmanlar, sinir sıkışmasını önlemek için kolların bükülmeden veya çaprazlanmadan uyumanın her zaman daha iyi olduğunu vurguladı.
UZMANLARIN ÖNERMEDİĞİ TEHLİKELİ POZİSYON: YÜZÜSTÜ YATMAK
Uyku dünyasında yüzüstü uyumak, nefes almayı zorlaştırdığı ve omurganın düzensiz eğrilmesine neden olduğu için genellikle en sağlıksız pozisyon olarak kabul ediliyor. Özellikle bel ağrısı çeken kişiler için bu duruş, ağrıları şiddetlendiren en kötü tercih.
Doktor Lee, baş bir yana dönük şekilde yüzüstü uyumanın omurgayı tüm gece boyunca sıkıştırdığını belirtiyor. Bu durumda boyun omurgası doğru hizalanmadığı için ertesi gün şiddetli boyun, kol ve omuz ağrıları yaşanması kaçınılmaz oluyor.
Bir diğer kötü pozisyon ise "yarım karın üstü" yatmak; bu pozisyonda kişi yüzüstü yatarken bir bacağını diğerinden daha yukarıda kıvırır ve bir kolunu yastığın altına büker.
Uzmanlar bunun da omurganın bükülmüş ve sağlıksız bir şekilde uyumak anlamına geldiğini ifade ediyor.
Avustralya'nın Queensland eyaletindeki Bond Üniversitesi'nde bilim ve tıp profesörü olan Christian Moro, vücudun gece boyunca hareket etmesine izin vermenin iyi bir fikir olduğunu söylüyor.
Çoğu durumda vücut gece boyunca doğal olarak hareket eder ve bu da tek bir noktada oluşacak ağrı hissini önlemeye yardımcı olur.
Dolayısıyla uykuya nasıl daldığınız, gecenin büyük bölümünde mutlaka o pozisyonda kalacağınız anlamına gelmiyor. Vücudun kendi kendini ayarlama mekanizması, rahatsız edici pozisyonlardan kaçınmak için devreye giriyor.
Eğer düzenli olarak uyuşma veya kolda hissizlik ile uyanıyorsanız, bu durum kan akışının kısıtlandığının açık bir işaretidir. Uzmanlar, böyle bir durumda uyku pozisyonunu, yatağı ve yastığı yeniden gözden geçirmenin zamanının geldiğini belirtiyor.
