Bir akıllı telefon kullanıcısı için dünyadaki en sinir bozucu ve endişe verici duygu, telefon ekranında şebeke kapsama alanının olmadığını görmektir.
İnsanlar genellikle ağ sinyallerini bulmak için telefonlarını havaya kaldırmak gibi her türlü olağandışı yöntemi denerler.
Bazı kullanıcılar telefon ekranının üst köşesindeki ağ çubuklarını görmedikleri takdirde sanki dünyanın sonu gelmiş gibi büyük bir panik yaşarlar.
Ancak tam bu umutsuzluk anında telefon ekranında beliren "Şebeke yok, sadece acil aramalar" uyarısı dikkat çeker.
Burada teknolojik bir tezatlık varmış gibi görünse de aslında sistemin çalışma mantığı oldukça basittir. Telefonlar kapsama alanı dışındayken nasıl arama yapabildiği sorusunun yanıtı, GSM teknolojisinin temel prensiplerinde gizli.
AĞ KAPSAMININ ÇALIŞMA MANTIĞI
Ağ kuleleri veya bilinen adıyla baz istasyonları, kablosuz telefonların iletişim kurabilmesi için kesinlikle vazgeçilmez bir bileşendir.
Bir arkadaşınızı aramak istediğinizde ve arama tuşuna bastığınızda, telefonunuz yakalayabileceği en yakın şebeke kulesine bir sinyal gönderir.
Bu noktadan sonra sinyal bir dizi teknik adımdan geçerek arkadaşınıza en yakın olan başka bir kuleye ulaşır.
Son aşamada kuleden gelen sinyaller arkadaşınızın telefonuna iletilir ve bu sayede sesli iletişim kurulmuş olur.
Telefonunuzun üst köşesindeki çubuklar, abonesi olduğunuz şebeke servis sağlayıcınızın o anki kullanılabilir gücünü gösterir.
Eğer bu çubuklar kaybolursa, mevcut şebeke kapsama alanı arama yapmak veya SMS göndermek için yeterince güçlü değil demektir.
ŞEBEKE OLMADAN İLETİŞİM NASIL SAĞLANIYOR?
Pek çok insan telefonlarında acil durum aramaları yapmalarını sağlayan gizli veya hileli bir mekanizmanın bulunduğunu düşünür, ancak bu doğru değil.
Cep telefonlarının herhangi bir arama yapabilmesi için mutlaka bir şebeke kapsama alanına ihtiyacı vardır.
Ancak aramayı yaptığınız yerde kendi operatörünüzün mobil şebekesi yeterli değilse, telefonunuz diğer şirketlerin şebekelerini kullanmaya başlar.
GSM teknolojisi, kendi servis sağlayıcınızın kapsama alanı olmadığında başka bir servis sağlayıcının ağını kullanabileceğiniz şekilde tasarlanmıştır.
Bu nedenle yakınınızda kendi servis sağlayıcınızın yeterli kapsama alanı olmadığında, telefonunuz teknik olarak bir dolaşım şebekesinde kalır. Bu ağlar genellikle kendi operatörünüzün anlaşmalı olduğu diğer şirketlerdir.
Eğer dolaşım ağı da yeterince güçlü değilse, telefonunuz kaynak şirketin kim olduğuna bakmaksızın yakınınızdaki en iyi ağ sinyalini kullanır. İşte bu özel durumda telefonunuz sadece acil aramaların yapılmasına izin verir.
ACİL DURUMLAR İÇİN ÖZEL BAZ İSTASYONU PROTOKOLLERİ
Teknoloji dünyasında acil yardım numaralarına özel olarak ayrılmış bazı baz istasyonu kapasiteleri bulunur.
Bu istasyonlar veya kanallar normal aramalara kapalıdır ve sadece acil yardım numaralarına ulaşabilmemiz için vardır.
Bu sistem sayesinde, şebeke yoğunluğu veya operatör kısıtlaması ne olursa olsun acil durum çağrısı öncelikli olarak iletilir. Telefonunuz en güçlü sinyali veren kuleye kilitlenerek hayati öneme sahip görüşmeyi başlatır.
SIM KART OLMADAN NASIL ARAMA YAPILIYOR?
Birçok ülkedeki cep telefonu kullanıcıları, SIM kartları düzgün çalışmıyor olsa veya telefonda hiç takılı olmasa bile acil durum numaralarını arayabilirler.
Sizi bir şebeke kulesine fiziksel olarak bağlayan şeyin SIM kart değil, telefonunuzun içindeki anten olduğunu unutmayın.
SIM kartta yalnızca telefon numarası ve operatör bilgisi gibi kimlik verileri bulunur. Bu nedenle acil arama yapmak için SIM karta teknik olarak gerek yoktur.
Bu gibi durumlarda SIM işlevsiz olduğundan, acil servis merkezi arayanın kimliğini veya tam konumunu göremeyebilir. Ancak yine de sesli bağlantı sağlanır ve yardım talebi iletilebilir.
Ülkemizde kullanılan 112 veya 911 gibi acil yardım numaraları dünyanın genelinde evrensel olarak kabul gören numaralardır. Cep telefonu üreticileri telefonları üretirken bu kritik numaraları yazılıma önceden tanımlayıp satışa sunarlar.
Operatörlerin kendi sistemlerinde de bu numaralar öncelikli olarak tanımlıdır. 112 numarası da bu önceden yüklenmiş numaralar arasındadır ve operatöre veya SIM kartın varlığına bakmaksızın herhangi bir istasyondan bu numaraya ulaşılabilir.
HİÇBİR SİNYALİN BULUNMADIĞI KÖR NOKTALAR
Telefonların çekmediği durumlarda diğer operatörlerin şebekelerine bağlanarak çözüm ürettiğini belirttik. Peki ya etrafınızdaki çok geniş bir coğrafi bölgede hiçbir operatörün şebekesi yoksa ne olur?
Operatör fark etmeksizin herhangi bir servis sağlayıcının kapsama alanı dışında olduğu bir yerdeyseniz bu maalesef kötü bir haberdir. Yakınınızda telefonunuzun sinyallerini alıp gönderebilecek fiziksel bir ağ kulesi bulunmadığından telefonunuz tamamen etkisiz hale gelir.
Böyle bir senaryoda acil çağrı yapmanız mümkün değildir. Bu tür tamamen izole bölgelerde yalnızca uydu bağlantılı telefonlar veya telsizler aracılığıyla yardım talebinde bulunmanız gerekir.
